Pomnik Armii Czerwonej w Kielcach
Abstrakt
W okresie, gdy Kielce znajdowały się pod zaborem rosyjskim, zwłaszcza po upadku powstania styczniowego, nasiliły się działania zmierzające do rusyfikacji narodu polskiego. Jednym z przejawów tej polityki w Kielcach była budowa cerkwi prawosławnej pw. Wniebowstąpienia Pańskiego na terenie należącym do Kościoła rzymskokatolickiego. Świątynia stała się główną dominantą architektoniczną Wzgórza Katedralnego – najważniejszej i najbardziej reprezentacyjnej części centrum miasta – i pełniła tę rolę aż do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Opuszczony po odzyskaniu niepodległości budynek został ostatecznie rozebrany na początku lat trzydziestych XX wieku. Plac w centrum miasta, na którym się znajdował, od 1926 roku noszący nazwę placu Stefana Żeromskiego, pełnił w praktyce funkcję ciągu komunikacyjnego łączącego ulice Wesołą i 3 Maja (obecnie Jana Pawła II). Na placu planowano realizację różnych inwestycji, między innymi budowę pomnika Józefa Piłsudskiego. Ostatecznie jednak do 1945 roku teren ten pozostał niezagospodarowany. Po zakończeniu II wojny światowej radziecka grupa propagandowa wzniosła w tym miejscu Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej, który odsłonięto 15 lipca 1945 roku. Monument, przebudowany w latach siedemdziesiątych XX wieku, został ostatecznie rozebrany w 1990 roku. W jego miejscu w 2005 roku odsłonięto pomnik poświęcony pamięci żołnierzy Armii Krajowej Okręgu „Jodła”.
During the period when Kielce was part of the Russian partition, especially after the fall of the January Uprising, attempts to Russify the Polish nation intensified. One of the manifestations of Russification in Kielce was the construction of an Orthodox Church of „Ascension of the Lord” on a site belonging to the Roman Catholic Church. The church became the main architectural structure on the Cathedral Hill, which was the most important and dominating area in the city center, until Poland regained independence in 1918. The then abandoned building was finally demolished in the early 1930s. The square in the city center where it was situated, from 1926 called the Stefan Żeromski square, practically performed the function of a communication link between Wesoła and 3 Maja (today Jana Pawła II) Streets. Various investments were planned on this square, including the construction of a monument to Józef Piłsudski. Ultimately, until 1945, the square was not developed. After the end of World War II, the Red Army’s propaganda team built a „Monument of Gratitude to the Red Army” there. The monument was unveiled on July 15, 1945. This structure, rebuilt in the 1970s, was finally pulled down in 1990. In its place in 2005, a monument dedicated to the memory of the Home Army Soldiers from the “Jodła” Corps was unveiled.
O autorze
Michał Daranowski — w latach 1977–1993 był pracownikiem PP PKZ, Odział Kielce. W roku 1978 brał udział w demontażu elementów pomnika – gwiazdy wieńczącej pomnik i odznaki Gwardii i ich konserwacji. Wykonał i zamontował na pomniku brakujący fragment drzewca flagi trzymanej przez postać rosyjskiego żołnierza.
