Rok Stanisława Staszica 2026
Świętokrzyskie Wykłady Staszicowskie
Naukowo-edukacyjny cykl Muzeum Historii Kielc i Kieleckiego Towarzystwa Naukowego poświęcony dziedzictwu Stanisława Staszica oraz jego związkom z Kielcami i regionem świętokrzyskim.
O projekcie
Dziedzictwo, które nadal pracuje dla regionu
Projekt „Świętokrzyskie Wykłady Staszicowskie” to inicjatywa naukowo-edukacyjna realizowana przez Muzeum Historii Kielc i Kieleckie Towarzystwo Naukowe. Jej celem jest uhonorowanie pamięci oraz upowszechnienie wiedzy o Stanisławie Staszicu, wybitnym polskim myślicielu, naukowcu i reformatorze, którego działalność odegrała kluczową rolę w rozwoju regionu świętokrzyskiego.
Projekt wpisuje się w obchody Roku Stanisława Staszica 2026, ustanowionego przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 200. rocznicę śmierci tego wybitnego Polaka. Staszic zapisał się w historii jako twórca Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, inicjator powstania pierwszej polskiej uczelni technicznej, Szkoły Akademiczno-Górniczej w Kielcach, wybitny geolog i działacz społeczny.
Koncepcja projektu opiera się na cyklu wydarzeń rozłożonych przez cały rok 2026. Wykłady prowadzone przez specjalistów, panele dyskusyjne oraz program warsztatów edukacyjnych zostaną uzupełnione konferencją naukową planowaną na listopad 2026 roku.
Program
Wykłady, debaty i konferencje
Agenda będzie stale uzupełniana i uwzględniać działania partnerów projektu.
Wykłady
- 21 styczniadr Cezary Jastrzębski: Związki Stanisława Staszica z regionem świętokrzyskim
- 11 marcadr hab. Andrzej Szplit: Stanisław Staszic ekonomista, orędownik przedsiębiorczości, edukator
- 8 kwietniadr Andrzej Barwicki: Obiekty przemysłowe postaszicowskie
- 20 majadr Jan Główka: Akademia Górnicza w Kielcach, u źródeł polskiego szkolnictwa politechnicznego
- 10 czerwcaprof. dr hab. Wiesław Caban: Rola Stanisława Staszica w upowszechnianiu oświaty wśród ludu
- 8 lipcadr Andrzej Kościołek: Stanisław Staszic, czas społeczny, pamięć i zapominanie
- 22 lipcadr Andrzej Barwicki: Stanisław Staszic w regionie świętokrzyskim, poprzednicy i następcy
- 16 wrześniaprof. dr hab. Marzena Marczewska: „A czy widziałeś księdza Staszica, / Co z oyca zrobił o-i-ca?” Stanisław Staszic i jego myślenie o polszczyźnie
- 7 październikamgr Łukasz Młynarski: Ikonografia Stanisława Staszica w sztukach wizualnych
- 21 październikaprof. dr hab. Jerzy Szczepański: Staszicowskie programy rozwoju Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, geneza i realizacja
Panele dyskusyjne
- „200 lat inspiracji, wpływ myśli Stanisława Staszica na rozwój regionu świętokrzyskiego”
12.02.2026 r., sala konferencyjna OMPiO, ul. Zamkowa - „Wizja Stanisława Staszica a współczesne wyzwania gospodarcze regionu”
listopad 2026, Nowa Energia. Regionalne Forum Ekonomiczne, Kielce 2026
Konferencje naukowe
- Rzecz o społeczno-gospodarczym rozwoju regionalnym w nurcie staszicowskim, Stanisław Staszic 2.0
Akademia Nauk Stosowanych im. prof. Edwarda Lipińskiego, 14 stycznia 2026 r. - Stanisław Staszic i jego dziedzictwo, 200 lat inspiracji
interdyscyplinarna konferencja naukowa w ramach obchodów Roku Stanisława Staszica 2026, 19-20.11.2026 r.
Agenda będzie stale uzupełniana i uwzględniać działania partnerów projektu.
Wydarzenia
Relacje i zapowiedzi
Konferencja prasowa
Konferencja prasowa inaugurująca projekt „Świętokrzyskie Wykłady Staszicowskie” odbyła się 20 stycznia 2026 roku. Przedstawiono założenia cyklu, cele naukowe i edukacyjne oraz współpracę instytucjonalną w ramach Roku Stanisława Staszica 2026.
Związki Stanisława Staszica z regionem świętokrzyskim
Serdecznie dziękujemy za liczne i życzliwe uczestnictwo w inauguracyjnym wykładzie z cyklu „Świętokrzyskie Wykłady Staszicowskie”. Obecność Państwa oraz zainteresowanie tematyką spotkania były dla nas najlepszym potwierdzeniem, że refleksja nad dziedzictwem Stanisława Staszica i jego związkami z regionem świętokrzyskim pozostaje ważna i inspirująca także współcześnie.
Wyrazy uznania kierujemy do dr. Cezarego Jastrzębskiego za erudycyjny, znakomicie udokumentowany wykład, który ukazał znaczenie działalności Staszica dla rozwoju nauki, przemysłu i edukacji w naszym regionie.
Debata naukowa
200 lat inspiracji, wpływ myśli Stanisława Staszica na rozwój regionu świętokrzyskiego
12.02.2026 r., godz. 17.00
Sala konferencyjna OMPiO, Kielce, ul. Zamkowa 3
Dwieście lat po śmierci wybitnego myśliciela i reformatora jego wizja nadal inspiruje kolejne pokolenia. Uczestnicy debaty, eksperci z różnych dziedzin, będą dyskutować o tym, jak myśl Staszica wpłynęła na tożsamość regionu oraz jakie wartości z jego spuścizny pozostają aktualne.
Debata Telewizyjna TVP3 Kielce
Na stronie TVP Kielce można obejrzeć zapis debaty telewizyjnej, która odbyła się w 200. rocznicę śmierci Stanisława Staszica, 20 stycznia 2026 r.
Obejrzyj na TVP3 KielceEdukacja
Oferta edukacyjna Muzeum Historii Kielc
Program edukacyjny towarzyszący projektowi „Świętokrzyskie Wykłady Staszicowskie” to spójny cykl zajęć dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, poświęcony postaci Stanisława Staszica, jednego z najwybitniejszych myślicieli polskiego oświecenia, badacza, reformatora i wizjonera rozwoju regionu świętokrzyskiego.
Zajęcia różnią się formą i poziomem zaawansowania, lecz łączy je wspólna idea: pokazanie, że myśl Staszica, oparta na obserwacji, odpowiedzialności i działaniu, pozostaje aktualna także dziś.
Odkrywaj. Myśl. Zmieniaj. Śladem Staszica
Warsztaty edukacyjne dla klas 0-IIIZajęcia wprowadzające najmłodszych w świat odkrywania i zadawania pytań, łączące opowieść muzealną z prostymi zadaniami i pracą twórczą.
Staszic i tajemnice Ziemi
Warsztaty odkrywcze dla klas IV-VIPoznawanie historii Ziemi zapisanej w skałach i krajobrazie; obserwacja, porównywanie i wyciąganie wniosków.
Staszic i wizja Staropolskiego Okręgu Przemysłowego
Zajęcia z elementami gry strategicznej dla klas VII-VIIIZnaczenie zasobów naturalnych, planowania i decyzji; praca zespołowa i myślenie przyczynowo-skutkowe.
Przestrogi dla Polski. Staszic w dyskusji ze współczesnością
Warsztaty seminaryjno-dyskusyjne dla szkół ponadpodstawowychAnaliza tekstów źródłowych i rozmowa o aktualności idei: odpowiedzialność obywatelska, rola elit, edukacja i dobro wspólne.
Informacje organizacyjne
Miejsce: Muzeum Historii Kielc, ul. Świętego Leonarda 4, 25-303 Kielce
Czas trwania zajęć: ok. 60-90 minut
Dla kogo: uczniowie klas 0-III, IV-VI, VII-VIII oraz szkół ponadpodstawowych; zajęcia dla grup zorganizowanych
Zapisy obowiązkowe:
tel. 41 340 55 26, 41 340 55 27, 41 340 55 20, 782 669 274
e-mail: rezerwacja@mhki.kielce.eu
Współorganizatorzy i partnerzy
Projekt realizujemy wspólnie z:
- Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
- Politechnika Świętokrzyska
- Akademia Nauk Stosowanych im. prof. Edwarda Lipińskiego w Kielcach
- Archiwum Państwowe w Kielcach
- PTTK Oddział Świętokrzyski
- Wzgórze Zamkowe Kielce Castle Hill
- Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach
- Państwowy Instytut Geologiczny, Oddział Kielce im. Jana Czarnockiego
- Open Forum Economy Kielce
