Geneza środowiskowa i powiązania towarzysko-rodzinnekadry UB szczebla wojewódzkiego w Kielcach w latach1944–1956

Geneza środowiskowa i powiązania towarzysko-rodzinnekadry UB szczebla wojewódzkiego w Kielcach w latach1944–1956

Studia Muzealno-Historyczne 2025, t. 17Strony: 165–193
Izabela Bożyk
Instytut Pamięci Narodowej, Delegatura w Kielcach

Abstrakt

Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach z tymczasową siedzibą w Rytwianach, następnie w Sandomierzu, organizowany był od sierpnia 1944 r. Do Kielc przeniesiony został w styczniu 1945 r. Kadrę WUBP i jego terenowych struktur stanowiła grupa około 230 funkcjonariuszy, których dobór miał szczególne znaczenie. Liczyła się ich przeszłość polityczna, przeszłość wojenna, zwłaszcza przynależność do Armii Ludowej, a także związki z Moskwą. Utrzymanie stanowisk kierowniczych, a także awanse ułatwiały kontakty towarzyskie i powiązania rodzinne z kierownictwem partii komunistycznej i Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, potem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

The Provincial Public Security Office (WUBP) in Kielce, initially located in Rytwiany and later in Sandomierz, was organized starting in August 1944. It was transferred to Kielce in January 1945. The staff of the WUBP and its regional structures consisted of approximately 230 officers, and the selection of personnel was of particular significance. Their political past, wartime history, especially membership in the People’s Army Armia Ludowa, and ties to Moscow were important factors. The retention of leadership positions, as well as career advancement, were facilitated by social connections and family ties with the leadership of the Communist Party and the Ministry of Public Security, later the Ministry of the Interior.

O autorze

Izabela Bożyk — dr nauk humanistycznych, w latach 1994–2023 nauczycielka historii w szkołach średnich; wykładowca uczelniany; obecnie pracownica Referatu Badań Historycznych w Delegaturze IPN w Kielcach. Zajmuje się historią wychowania i myśli pedagogicznej, dziejami protestantyzmu w Polsce, biografistyką oraz historią najnowszą w zakresie stosunków społeczno-politycznych w XX w., ze szczególnym uwzględnieniem działalności aparatu bezpieczeństwa PRL; laureatka Nagrody I Stopnia Prezydenta Miasta Kielce za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i upowszechniania i ochrony kultury za lata 2017–2018.

Słowa kluczowe: aparat bezpieczeństwa, kadry, II wojna światowa, partia komunistyczna, układy towarzyskie

Otwórz w nowej karcie 📄 Pobierz PDF