Profesor dr inż. Wacław Różański (1913–1994) – historyk nauki i techniki
Abstrakt
Profesor Wacław Różański był wykładowcą metalurgii żelaza na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Od 1957 roku, wraz z profesorem Mieczysławem Radwanem oraz doktorem Kazimierzem Bieleninem, prowadził badania metalurgiczne regionu Gór Świętokrzyskich. Przez wiele lat, razem ze swoimi współpracownikami oraz studentami macierzystej uczelni, realizował badania eksperymentalne nad żużlami pochodzącymi z pieców hutniczych z przełomu er, znajdującymi się w Nowej Słupi i jej okolicach. Wyniki tych prac zostały opublikowane w kraju i za granicą (ponad 20 artykułów). Był inicjatorem działań na rzecz ochrony zabytków techniki w Kielcach, szczególnie wielkiego zakładu hutniczego z pierwszej połowy XIX wieku w dolinie rzeki Kamiennej. Popularyzował dorobek Stanisława Staszica, założyciela tego zakładu. Zainicjował wydawanie drukiem rękopiśmiennych kronik zakładów przemysłowych z regionu działających w XIX wieku, m.in. Białogonu (obecnie dzielnicy Kielc) oraz Rejowa (obecnie części Skarżyska-Kamiennej). Wacław Różański był współredaktorem rękopisu zatytułowanego „Protokoły posiedzeń Komisji Kruszcowej 1782–1787”, dotyczącego działalności organu ministerialnego funkcjonującego za panowania króla Stanisława Augusta. Pełnił funkcję wiceprzewodniczącego, a następnie przez wiele lat przewodniczącego Rady Naukowej Towarzystwa Przyjaciół Górnictwa, Hutnictwa i Staropolskiego Okręgu Przemysłowego w Kielcach. Był także inicjatorem utworzenia punktów konsultacyjnych Akademii Górniczo-Hutniczej na terenie regionu kieleckiego.
Professor Wacław Różański was a lecturer on iron metallurgy at the University of Mining and Metallurgy in Krakow. Since 1957 together with professor Mieczyslaw Radwan and Kazimierz Bielenin PhD he was a metallurgy researcher of the industrial region of the Świętokrzyskie Mountains. For many years, together with his colleagues and students of his alma mater, he conducted experimental studies on slags furnaces from the turn of the eras situated in Nowa Słupia and its surroundings. The results were published in Poland and abroad (over 20 papers). He was an animator of activities for the protection of monuments of technology in Kielce, especially the large metallurgical plant from the first half of the nineteenth century in the Valley of the Kamienna River. He popularized the achievements of Staszic, the founder of the plant. He initiated printing manuscript chronicles of manufacturing plants from the region operating in the nineteenth century, including: Białogon (today Kielce) and Rejów (today Skarżysko-Kamienna). Wacław Różański was co-editor of the manuscript entitled „Protocols of Meetings of the Ore Commission 1782-1787”, a ministerial body operating during the rule of King Stanislaw August. He was deputy chairman and long-time chairman of the Scientific Council of the Society of Friends of Mining, Metallurgy and Old Polish Industry in Kielce. Wacław Różański established consultation centres of the Mining Academy in Kielce region.
O autorze
Zbigniew J. Wójcik — geolog, speleolog oraz badacz dziejów nauk przyrodniczych w Polsce. Specjalizuje się w historii geologii, geografii i ochrony przyrody, a także w biografistyce uczonych. Autor licznych książek i artykułów naukowych poświęconych historii nauki, w tym prac dotyczących wybitnych polskich przyrodników i geologów oraz rozwoju badań geologicznych i krajoznawczych. Równolegle prowadził działalność speleologiczną, uczestnicząc w badaniach polskich jaskiń i popularyzując wiedzę o krasie i speleologii.
