Bolesław Markowski wobec zagadnień reformy administracji państwowej w Polsce w latach 1923–1931
Abstrakt
Bolesław Markowski urodził się 23 marca 1862 roku w Zawichoście. Był prawnikiem, działaczem społecznym oraz ekonomistą państwowym, który młodość spędził w Kielcach. Uczęszczał tutaj do gimnazjum, a po ukończeniu studiów na Uniwersytecie Warszawskim osiedlił się w Kielcach i rozpoczął karierę zawodową. Nie był jednak wyłącznie prawnikiem – Markowski był postacią wielowymiarową, a jego biografię należy rozpatrywać zarówno z perspektywy dziejów Kielc, jak i w szerszym kontekście państwowym. Po ukończeniu studiów zamieszkał w Kielcach. W 1885 roku został sekretarzem Prokuratury Sądu Okręgowego, a w kolejnych latach kierownikiem wydziału cywilnego tego sądu. W latach 1891–1911 pełnił funkcję pisarza hipotecznego i sekretarza hipotecznego. W 1908 roku uczestniczył w utworzeniu kieleckiego oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (PTK), brał udział w akcjach odczytowych, wspierał działalność muzeum PTK w Kielcach oraz przekazał liczne eksponaty i książki do zbiorów bibliotecznych i muzealnych. W czasie I wojny światowej Markowski angażował się w działalność społeczną – był jednym z założycieli Obywatelskiego Komitetu Pomocy miasta Kielce. W 1917 roku pracował w Departamencie Skarbu Tymczasowej Rady Stanu. W 1916 roku został członkiem Rady Miejskiej, a od 1 stycznia 1918 roku do 1 lutego 1919 roku pełnił funkcję wiceprezydenta Kielc. W 1918 roku został członkiem Rady Stanu powołanej przez Radę Regencyjną. W październiku tego roku w Lublinie przejął od władz austriackich administrację skarbową. Od marca 1920 roku do września 1921 roku był dyrektorem Izby Skarbowej w Kielcach. W listopadzie 1920 roku minister skarbu zaangażował Bolesława Markowskiego w organizację polskich władz skarbowych, a we wrześniu 1921 roku powołał go na stanowisko wiceministra skarbu (które zajmował od 1 września 1921 roku do 1 października 1926 roku). Powierzono mu kierowanie Departamentem Administracji, Podatków i Opłat oraz Departamentem Ceł. Należał do grona twórców polskiego systemu skarbowego II Rzeczypospolitej. W latach 20. XX wieku wykładał prawo w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie. W 1925 roku otrzymał tytuł profesora i objął kierownictwo Katedry Prawa Podatkowego. Następnie pełnił funkcję prorektora oraz rektora uczelni (w latach 1928–1929). W 1931 roku Bolesław Markowski powrócił do Kielc i kontynuował działalność na rzecz miasta, angażując się w liczne inicjatywy społeczne. Był członkiem wielu stowarzyszeń, prezesem kieleckiego oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego oraz prezesem Towarzystwa Szpitala Dziecięcego. W 1933 roku został członkiem Komitetu Obchodów Sprowadzenia Prochów hetmana Stefana Czarnieckiego. Zmarł w Kielcach 30 września 1936 roku.
Boleslaw Markowski was born on March 23 1862 in Zawichost. He was a lawyer, social activist and state economist, who spent his youth in Kielce. He attended high school here and after the completion of education at the University of Warsaw settled in Kielce and started his professional career. He was not only a lawyer. Markowski is a multi-dimensional character and his biography should be considered both from the perspective of Kielce as well as at the state level. After graduation he settled in Kielce, in 1885 he was secretary of the Prosecutor’s Office of the District Court and in subsequent years he became head of the civil section of the court. In the years 1891-1911 he was a writer and mortgage secretary. In 1908 he participated in the creation of the Kielce branch of the Polish Tourist Association, took part in reading actions, supported the PTK museum in Kielce and was the donor of numerous exhibits and books to the library and museum collection. During World War I Markowski was involved in social activities as he was one of the founders of the Citizens’ Relief Committee of the city of Kielce. In 1917 he worked in the Treasury Department of the Provisional Council of State. In 1916 Markowski became a member of the City Council and from January 1 1918 to February 1 1919 he was deputy-mayor of Kielce. In 1918 he was a member of the Council of State nominated by Regency Council. In October of that year in Lublin he took over fiscal admini stration from the Austrian authorities. From March 1920 until September 1921 he was the director of the Tax Chamber in Kielce. In November of 1920 Treasury Minister involved B. Markowski in the establishment of the tax authorities in Poland and in September 1921 appointed him deputy minister (a position he held from September 1, 1921 until October 1, 1926), with the task of running the Department of Administration, Tax and Fees and the Department of Customs. He was one of the founders of Polish treasury system of the Second Republic. In the 1920’s he taught law at the Higher School of Economics in Warsaw. In 1925 he received the title of professor and became head of the department of the tax law. Further he served as vice-rector and rector (1928-1929) of the University. In 1931 B. Markowski returned to Kielce and continued his work for the city, taking part in many social initiatives. He was a member of many societies, president of the Kielce branch of the Polish Tourist Association and president of the Society for Children Hospital. In 1933 he became a member of the Committee for the Celebration of Ashes of Hetman Stefan Czarnecki. He died in Kielce on September 30 1936.
O autorze
Jan Główka — doktor nauk humanistycznych, kustosz dyplomowany, były wieloletni dyrektor Muzeum Historii Kielc oraz wieloletni pracownik Muzeum Narodowego w Kielcach. Autor i współautor licznych wystaw poświęconych historii Kielc i regionu, organizator Muzeum Historii Kielc oraz autor stałej wystawy „Z dziejów Kielc”. Popularyzator historii miasta i regionu, uczestnik konferencji naukowych oraz wykładowca Politechniki Świętokrzyskiej. Jego zainteresowania naukowe obejmują historię gospodarczą Polski XX wieku oraz nauki pomocnicze historii.


