200-lecie kieleckiego drukarstwa. Przypis do bibliografii najstarszych druków kieleckich
Abstrakt
W 2018 roku minęło 200 lat od powstania pierwszej drukarni w Kielcach. Wydarzenie to było ściśle związane z awansem administracyjnym miasta, które stało się siedzibą władz województwa krakowskiego. Najstarsze kieleckie druki zostały skatalogowane na początku lat 70. XX wieku przez prof. Czesława Erbera, który uwzględnił również egzemplarze niezachowane w dostępnych zbiorach bibliotecznych i archiwalnych, znane jedynie z przekazów pośrednich. Niniejszy artykuł szczegółowo omawia niedawno odnalezioną „Książeczkę zaświadczeń dla służby” – przykład rzadkiego, wczesnego druku użytkowego o charakterze komercyjnym, wydrukowanego w pierwszej połowie 1819 roku w drukarni Jana Nepomucena Wodziczki. Publikacja ta, obowiązkowa dla osób zatrudnionych w charakterze służby domowej, zawierała obok wyciągu z przepisów policyjnych także puste karty przeznaczone do odnotowywania przebiegu zatrudnienia. Dzięki wpisom dokonywanym przez okres jedenastu lat możliwe jest prześledzenie losów przedstawiciela grupy społecznej wykonującej pracę najemną na rzecz kieleckiej elity urzędniczej i finansowej.
In 2018, 200 years passed since the establishment of the first printing house in Kielce. The event was closely connected with the administrative promotion of the city as the seat of local government of the Krakow province. The oldest Kielce prints were catalogued at the beginning of the 1970s by professor Czesław Erber, including the copies which were not preserved in the available library and archival collections and known only from secondary sources. The present article discusses in detail the recently discovered ‘Książeczka zaświadczeń dla służby’ – an example of a rare early commercial booklet which was printed by the Jan Nepomucen Wodziczko printing house in the first half of 1819. This booklet, which was a must to read for persons working as servants, included, apart from an extract of police regulations, blank pages to record the work performed by a servant. Thanks to notes made over the period of 11 years we can follow the life of a representative of a social group performing contract work for the Kielce administrative and financial elite.
O autorze
Tomasz Kaleta — historyk i regionalista związany z Kielcami, specjalizujący się w historii miasta oraz dziejach regionu świętokrzyskiego od XIX do XX wieku. Jego zainteresowania badawcze obejmują historię społeczną, administracyjną i gospodarczą Kielc, historię drukarstwa oraz dzieje lokalnych instytucji i życia codziennego.
