Z dziejów dawnej wsi Głęboczka

Z dziejów dawnej wsi Głęboczka

Studia Muzealno-Historyczne 2020, t. 12Strony: 11-25
Dariusz Kalina
Stowarzyszenie Ochrony Dziedzictwa Narodowego w Kielcach

Abstrakt

W północnej części Kielc znajduje się niewielka ulica Głęboczka, w miejscu, gdzie w XVI wieku na prawie niemieckim założono wieś. Obszar ten wiąże się z górnictwem i hutnictwem żelaza w północnej części parafii kolegiackiej w Kielcach. Najprawdopodobniej w XVI wieku wydobywano rudę na pobliskim Wzgórzu Buk, a teren rudonośny przylegał do doliny rzeki Silnicy, która stanowiła granicę między Głęboczką a starą wsią Szydłówek. Nowej wsi nadano długi, wąski pas ziemi rozciągający się od rzeki Silnicy na wschodzie aż do obecnej dzielnicy Kielc zwanej Herby. Wzniesiono tam folwark z dworem oraz karczmę, co wskazuje na znaczny ruch na drodze prowadzącej na północ. Sołtysem wsi został Marek Ornaś, mieszkaniec Kielc. Dochodowy handel wołami w Głęboczce podupadł w XVIII wieku, a następnie dobra przeszły na własność duchowieństwa. W 1801 roku wydzielono samodzielny folwark Piaski. Po wybudowaniu linii kolejowej z Dęblina do Dąbrowy Górniczej w 1885 roku rozwinął się tu przemysł kielecki, a następnie powstała dzielnica skromnych domów robotniczych oraz rozległe przedmieście.

In the northern part of Kielce, there is a small Głęboczka Street, in the place where in the 16th century a village was founded under German law. This area is connected with mining and iron metallurgy in the northern part of the collegiate parish in Kielce. Most likely in the 16th century, ore was mined on the nearby Hill Buk, and the ore-bearing area was adjacent to the Silnica River valley, which was the border between Głęboczka and the old village of Szydłówek. The new village was given a long strip of land from the Silnica River in the east to the current district of Kielce called Herby. A farm with a manor house and an inn were built there - which indicates significant traffic on the road leading north. Marek Ornaś, a resident of Kielce, became the village head. The profitable trade in oxen in Głęboczka declined in the 18th century, and then the goods became a property of the clergy. In 1801, an independent Piaski farm was separated. After building the railway line from Deblin to Dąbrowa Górnicza in 1885, the Kielce industry developed here, followed by a construction of a district of modest workers’ houses and a vast suburb.

O autorze

Dariusz Kalina — historyk i muzealnik związany z Kielcami. Zawodowo zajmuje się historią regionu świętokrzyskiego, w szczególności dziejami Kielc oraz ich dziedzictwem kulturowym i materialnym. Jest autorem i współautorem opracowań naukowych oraz popularnonaukowych dotyczących historii miasta. W swojej pracy koncentruje się na historii lokalnej, historii społecznej oraz dokumentowaniu i popularyzowaniu dziedzictwa Kielc i regionu.

Słowa kluczowe: Kielce; Głęboczka; lokacja wsi; kopalnie żelaza; handel wołami; huta

Otwórz w nowej karcie 📄 Pobierz PDF