Funkcjonowanie i kadry Miejskiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach (1945–1946)
Abstrakt
Miejski Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Kielcach (MUBP) rozpoczął działalność na początku 1945 r. na podstawie Rozkazu Personalnego nr 41 Ministra MBP z 21 lutego 1945 r. Kierownikiem powstającego urzędu z dniem 25 stycznia 1945 r. został Czesław Byk, znany potem jako Borecki. Drugim kierownikiem MUBP był Józef Mazur. Werbowani funkcjonariusze urzędu rekrutowali się głównie ze środowiska GL/AL i często byli dawnymi podkomendnymi Czesława Byka. Na ogół pochodzili z rodzin chłopskich i robotniczych i reprezentowali niski poziom wykształcenia. Urząd zajmował się rozpoznawaniem środowisk podziemia poakowskiego i ściganiem żołnierzy powojennej konspiracji, a także podejrzanych o współpracę z Niemcami. Zakończył działalność z końcem 1945 r., kiedy większość urzędów miejskich zlikwidowano, a ich kompetencje przejęły odpowiednie komórki Wojewódzkich Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego.
The Municipal Public Security Office in Kielce (Polish: MUBP) began operations in early 1945 based on Personnel Order No. 41 issued by the Minister of Public Security on February 21, 1945. Czesław Byk, later known as Borecki, was appointed head of the newly established office as of January 25, 1945. The second head of the MUBP was Józef Mazur. The recruited officers were primarily drawn from the GL/AL (People’s Guard/People’s Army) milieu and often had previously served under Czesław Byk. Most came from peasant and working-class families and had low levels of education. The office was tasked with identifying members of the post-Home Army underground, pursuing soldiers involved in post-war conspiracies, and investigating individuals suspected of collaboration with the Germans. The MUBP ceased operations at the end of 1945 when most municipal offices were dissolved, and their responsibilities were transferred to the relevant departments of the Provincial Public Security Offices.
O autorze
Izabela Bożyk — dr nauk humanistycznych, w latach 1994–2023 nauczycielka historii w szkołach średnich; wykładowca uczelniany; obecnie pracownica Referatu Badań Historycznych w Delegaturze IPN w Kielcach. Zajmuje się historią wychowania i myśli pedagogicznej, dziejami protestantyzmu w Polsce, biografistyką oraz historią najnowszą w zakresie stosunków społeczno-politycznych w XX w., ze szczególnym uwzględnieniem działalności aparatu bezpieczeństwa PRL; laureatka Nagrody I Stopnia Prezydenta Miasta Kielce za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i upowszechniania i ochrony kultury za lata 2017–2018.
